الشيخ أبو الفتوح الرازي
381
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
شود ( 1 ) ، « الف » از او بيفگنند ( 2 ) چنان كه « لم » و « بم » و « عمّ » و « فيم » و « علام » و « حتّام » . * ( يا أَهْلَ الْكِتابِ لِمَ تَلْبِسُونَ الْحَقَّ بِالْباطِلِ ) * ، اى جهودان و ترسايان ! چرا حق به باطل مىبپوشى ( 3 ) ؟ يعنى اسلام به جهودى و ترسايى ( 4 ) مىبپوشى ( 5 ) . و قولى ديگر آن است ( 6 ) ابن زيد گفت : چرا توريت كه حق است ( 7 ) فرستاده خداى مىبپوشيد ( 8 ) به تحريف و تصحيفي ( 9 ) و آياتى موضوع ( 10 ) كما شما را خويشتن نهادى ( 11 ) قولى ديگر آن است كه : ايمان به موسى و عيسى مىبپوشيد ( 12 ) به كفر به محمّد . و « تلبيس » را به تخليط تفسير دادند . * ( وَتَكْتُمُونَ الْحَقَّ ) * ، و حق پنهان مىكنيد ، يعنى نعت و صفت محمّد - صلَّى اللَّه عليه و سلَّم ( 13 ) . * ( وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ ) * ، و شما مىدانيد ( 14 ) كه او حقّ است و پيغامبرى صادق است . و اين آيت و مانند اين دليل نكند بر قول اصحاب معارف ، براى آن كه كتمان ( 15 ) خلاف آن كه ( 16 ) معلوم باشد ، اظهار كردن از قومى اندك ممكن باشد ، از قومى بسيار كه تواطى و تكاتب بر ايشان روا نباشد ، ممكن نبود . دگر آن كه : در يك چيز روا باشد ( 17 ) كه كتمان كنند ( 18 ) و خلاف حق اظهار
--> ( 1 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : او شد . ( 2 ) . لب ، مب : بيفگند . ( 5 - 3 ) . فق : مىپوشى / مىپوشيد ، مب ، مر : مىپوشيد . ( 4 ) . مج : به جهودان و ترسايان ، با توجّه به وز و . ( 6 ) . مب كه . ( 7 ) . وز ، دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر و . ( 8 ) . دب ، آج ، لب ، فق : مىپوشى / مىپوشيد . ( 9 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : تصحيف . ( 10 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مر : موضّع . ( 11 ) . مب ، مر : نهاديد . ( 12 ) . دب ، آج ، لب ، فق : مىپوشى / مىبپوشيد . ( 13 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب : عليه و آله و سلَّم . ( 14 ) . دب ، آج ، لب ، فق : مىدانى / مىدانيد . ( 15 ) . كذا در مج و همه نسخه بدلها ، شعرانى ( 3 / 75 ) و . كه خالى از ابهامى نيست ، مرحوم شعرانى ذيل كلمه « معارف » در اين جمله توضيحى آورده است كه چون تا حدودى به روشن شدن عبارت مدد مىكند ، در اين جا مىآوريم : « يعنى كسانى كه مىگويند حقيقت بر همه مردم آشكار است و همه كس آن را مىداند . آن كه منكر است از عناد انكار مىكند . آيه دلالت بر صحّت قول ايشان ندارد ، زيرا كه خطاب به گروهى خاص فرموده و آنها را بدين صفت مذمت كرده است نه همه منكران را » . ( 16 ) . مج : انك ، با توجّه به نسخه بدلها و سياق عبارت تصحيح شد . ( 17 ) . وز : نباشد . ( 18 ) . مج : كند ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .